Urząd Skarbowy w Złotoryi wita!

Pytania KP - Kontrola Podatkowa

2011

Pytanie 19:
Czy istnieje możliwość złożenia wniosku o przeprowadzenie kontroli podatkowej w konkretnej firmie?
Odpowiedź (10.03.2011)
NIE. Podjecie kontroli podatkowej następuje zawsze z urzędu – nie ma możliwości jej wszczęcia na wniosek. Wyłącznie organ podatkowy decyduje o tym, czy należy przeprowadzić czynności kontrolne wobec danego podatnika, płatnika, inkasenta lub następcy prawnego. Podjęcie kontroli podatkowej może ewentualnie wynikać z informacji uzyskanych w następstwie czynności sprawdzających, innych postępowań podatkowych czy kontrolnych, z wywiadu skarbowego oraz anonsów prasowych, radiowych, telewizyjnych lub donosów.
Podstawa prawna:
art. 282 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60, z późn. zm.).

ARCHIWUM 2010

Pytanie 18:
Ze względów osobistych zawiesiłam na 12 miesięcy wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie usług krawieckich prowadzonej przeze mnie od pięciu lat. Czy urząd skarbowy może prowadzić kontrolę podatkową tej działalności w czasie, gdy jest ona zawieszona?
Odpowiedź (29.09.2010):
TAK. Jak wynika z obowiązującego stanu prawnego, organy podatkowe przeprowadzają kontrolę podatkową u podatników, płatników, inkasentów oraz następców prawnych. Przedsiębiorca – osoba fizyczna, która podlega obowiązkowi podatkowemu, jest podatnikiem podlegającym kontroli podatkowej. Do kontroli działalności gospodarczej podatnika będącego przedsiębiorcą stosuje się przepisy rozdziału 5 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej. Z uregulowań zawartych w tej ustawie wynika, że w okresie zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej przedsiębiorca może zostać poddany kontroli na zasadach przewidzianych dla przedsiębiorców wykonujących działalność gospodarczą.
Mając powyższe na względzie, istnieje możliwość przeprowadzenia kontroli podatkowej u przedsiębiorcy w okresie, w którym zawiesił wykonywanie działalności gospodarczej. Kontrola podatkowa może również być przeprowadzona u osoby, która nie jest przedsiębiorcą, o ile ma status podatnika, płatnika, inkasenta albo następcy prawnego.
Podstawa prawna: art. 281 § 1 i art. 291c ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60, z późn. zm.); art. 14a ust. 3 pkt 7 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 173, poz. 1087, z późn. zm.)

Pytanie 17:
Jestem właścicielem kawiarni. Dwa dni temu pracownicy urzędu skarbowego, podczas mojej nieobecności, przystąpili do kontroli mojej działalności po okazaniu mojemu pracownikowi jedynie legitymacji służbowej. Nie otrzymałem ani zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli, ani upoważnienia do jej przeprowadzenia. Czy wszczęcie kontroli w taki sposób jest możliwe i zgodne z przepisami?
Odpowiedź (17.05.2010)
Co do zasady, wszczęcie kontroli podatkowej następuje poprzez doręczenie kontrolowanemu lub osobie fizycznej upoważnionej przez niego do reprezentowania w zakresie kontroli podatkowej, upoważnienia do jej przeprowadzenia oraz jednoczesne okazanie legitymacji służbowej. Z reguły (od której występują wyjątki) organy podatkowe, przed wszczęciem kontroli podatkowej zawiadamiają kontrolowanego o zamiarze wszczęcia kontroli podatkowej. W wyjątkowych przypadkach istnieje jednak możliwość podjęcia kontroli podatkowej niezwłocznie - za okazaniem kontrolowanemu jedynie legitymacji służbowych – bez uprzedniego zawiadamiania o zamiarze wszczęcia kontroli podatkowej oraz doręczenia upoważnienia. Tzw. „kontrola na legitymację” może być wszczęta wówczas, gdy czynności kontrolne są niezbędne dla przeciwdziałania popełnieniu przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego, albo zabezpieczenia dowodów jego popełnienia.
Legitymacje służbowe należy okazać kontrolowanemu lub osobie wyznaczonej przez niego jako upoważnionej do reprezentowania w zakresie kontroli. Natomiast w razie nieobecności kontrolowanego lub uprawnionej osoby, kontrolujący mają prawo wszcząć kontrolę podatkową po okazaniu legitymacji pracownikowi kontrolowanego, który może być uznany za osobę czynną w lokalu przedsiębiorstwa i w razie wątpliwości umocowaną do dokonywania czynności prawnych, lub też w obecności przywołanego świadka, którym powinien być funkcjonariusz publiczny, niebędący jednak pracownikiem organu prowadzącego kontrolę.
Kontrola podatkowa jest przeprowadzana na podstawie upoważnienia, zatem nawet w przypadku jej wszczęcia na legitymację istnieje obowiązek doręczenia takiego upoważnienia kontrolowanemu lub osobie uprawnionej do jego reprezentowania - bez zbędnej zwłoki, jednak nie później niż w terminie 3 dni od dnia wszczęcia kontroli. Niedopełnienie tego obowiązku powoduje, że dokumenty z takich czynności kontrolnych nie będą stanowiły dowodu w postępowaniu podatkowym.
Zatem wszczęcie kontroli podatkowej w przedstawiony przez Pana sposób, przy zachowaniu opisanych przesłanek, jest prawidłowe.
Podstawa prawna:
art. 284 § 1, § 1a, § 2 i § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60, z późn. zm.).

Pytanie 16:
Otrzymałam z Urzędu Skarbowego zawiadomienie o zamiarze wszczęcia kontroli podatkowej w mojej firmie usługowej w zakresie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 2009 roku. Po przejrzeniu swojej dokumentacji za ten okres zauważyłam błąd w złożonych deklaracjach VAT-7 za październik i listopad 2009 r. Czy mogę skorygować moje rozliczenie podatku od towarów i usług jeszcze przed rozpoczęciem kontroli?
Odpowiedź (27.04.2010)
(Od 09.11.2010 r. prawo do skorygowania uprzednio złożonej deklaracji – w zakresie wskazanym w art. 75 § 3a - ma również osoba, która była wspólnikiem spółki cywilnej w chwili rozwiązania spółki. Podstawa prawna: art. 81 § 1a Ordynacji podatkowej)
TAK. Jak wynika z przepisu art. 81 i 81b Ordynacji podatkowej, podatnicy, płatnicy i inkasenci mają prawo skorygować uprzednio złożoną deklarację, poprzez złożenie korygującej deklaracji wraz z pisemnym uzasadnieniem przyczyn korekty. Uprawnienie to ulega zawieszeniu jedynie na czas trwania postępowania podatkowego lub kontroli podatkowej – w zakresie objętym tym postępowaniem lub kontrolą.
Skoro w przepisach Ordynacji podatkowej dotyczących okresu zawieszenia uprawnienia do korekty deklaracji nie wskazano czasu pomiędzy doręczeniem zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli podatkowej a jej wszczęciem – ma Pani prawo do skorygowania deklaracji VAT-7 za 2009 rok, przed wszczęciem kontroli podatkowej, zanim kontrolujący zwrócą uwagę na nieprawidłowości zawarte w rozliczeniach. Korekta taka będzie prawnie skuteczna. Formularz ZAW-K – zawiadomienie o zamiarze wszczęcia kontroli podatkowej, w części C zawiera pouczenie o prawie złożenia korekty deklaracji.
Podstawa prawna: art. 81 § 1 i art. 81b § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60, z późn. zm.).

ARCHIWUM 2009

Pytanie 15:
Prowadzę działalność gospodarczą od niedawna, nigdy nie byłem kontrolowany przez organy podatkowe. Wiem, ze pracownicy urzędu skarbowego prowadzą kontrole podatkowe na podstawie upoważnienia. Jakie informacje zawarte są w tym dokumencie?
Odpowiedź (08.12.2009)
Kontrola podatkowa przeprowadzana jest na podstawie imiennego upoważnienia udzielonego pracownikom urzędu skarbowego przez naczelnika tego urzędu lub osobę zastępującą naczelnika. W art. 284 § 2 Ordynacji podatkowej wymienione zostały następujące elementy, jakie powinno zawierać upoważnienie do przeprowadzenia kontroli:
- oznaczenie organu, data i miejsce wystawienia,
- wskazanie podstawy prawnej,
- imię i nazwisko kontrolującego (kontrolujących),
- numer legitymacji służbowej kontrolującego (kontrolujących),
- oznaczenie kontrolowanego,
- określenie zakresu kontroli,
- data rozpoczęcia i przewidywany termin zakończenia kontroli,
- podpis osoby udzielającej upoważnienia, z podaniem zajmowanego stanowiska lub funkcji,
- pouczenie o prawach i obowiązkach kontrolowanego.
Ustawa o swobodzie działalności gospodarczej, której przepisy rozdziału 5 stosuje się do kontroli działalności gospodarczej podatnika będącego przedsiębiorcą, w art. 79a ust. 6 (zamieszczonym w rozdziale 5), przewiduje takie same elementy upoważnienia do przeprowadzenia kontroli.
Upoważnienie niespełniające ww. wymagań nie stanowi podstawy do przeprowadzenia kontroli.
Podstawa prawna:
art. 283 § 1 pkt 1 i § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.); art. 79a ust. 6 i 7 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2004 r. Nr 173, poz. 1087 ze zm.)

Pytanie 14: Prowadzę cukiernię. Otrzymałem z urzędu skarbowego zawiadomienie o zamiarze wszczęcia u mnie kontroli podatkowej. Czy organ kontroli odstąpi od tego zamiaru, gdy nie wyrażę zgody na wszczęcie tej kontroli?
Odpowiedź (20.10.2009):
NIE. Kontrolę podatkową podejmuje się z urzędu. Na podjęcie kontroli podatkowej kontrolowanemu nie przysługują żadne środki prawne w postaci odwołania czy zażalenia. Wyłącznie organ podatkowy decyduje o tym, czy należy dokonać sprawdzenia wywiązywania się kontrolowanego z obowiązków wynikających z przepisów prawa podatkowego poprzez przeprowadzenie kontroli podatkowej, co nie wymaga podania powodów jej wszczęcia. Ograniczenie możliwości wszczęcia kontroli podatkowej ma charakter formalny i dotyczy spraw rozstrzygniętych decyzją ostateczną organu podatkowego (z wyjątkami określonymi w art. 282a § 2 Ordynacji podatkowej). W przypadku kontroli podatkowej prowadzonej wobec przedsiębiorcy obowiązuje też zakaz podejmowania i prowadzenia więcej niż jednej kontroli jego działalności, co oznacza, że objęcie kontrolą działalności przedsiębiorcy przez jeden z organów kontroli uniemożliwia rozpoczęcie kontroli przez jakikolwiek inny organ kontroli. Również od tego zakazu przewidziano wyjątki, określone w art. 82 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Przepisy Ordynacji podatkowej przewidują konieczność uzyskania zgody kontrolowanego w zakresie wszczęcia kontroli jedynie w przypadku jej wszczęcia przed upływem 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia o takim zamiarze. Należy zauważyć, że jednym z podstawowych obowiązków kontrolowanego jest obowiązek poddania się kontroli podatkowej. Przedsiębiorca może wnieść sprzeciw wobec podjęcia i wykonywania przez organy kontroli czynności kontrolnych jedynie w sytuacji, gdy zostaną one podjęte/wykonywane z naruszeniem przepisów art. 70-29b, art. 80 ust. 1 i 2, art. 82 ust. 1 oraz art. 83 ust. 1 i 2, z zastrzeżeniem art. 84d ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Podobnych uprawnień nie mają podatnicy/płatnicy nie będący przedsiębiorcami. W związku z powyższym, organ kontroli, pomimo braku aprobaty, podejmie wobec Pana kontrolę podatkową, w okresie od 8. do 30. dnia od daty doręczenia zawiadomienia.
Podstawa prawna:
art. 282 i art. 282a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (j. t. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.); art. 82 i art. 84c ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2004 r. Nr 173, poz. 1807 ze zm.)

Pytanie 13:
Prowadzę działalność gospodarczą w zakresie handlu materiałami budowlanymi. Otrzymałem z urzędu skarbowego zawiadomienie o zamiarze wszczęcia kontroli podatkowej. Gdzie faktycznie będzie prowadzona kontrola? Czy to pismo oznacza, że muszę zgłosić się do urzędu z dokumentacją podatkową?
Odpowiedź (08.09.2009):
Zasadą jest, że kontrolę podatkową wszczętą wobec przedsiębiorcy prowadzi się w siedzibie kontrolowanego lub w miejscu wykonywania działalności gospodarczej. Jeżeli jednak kontrola podatkowa lub poszczególne czynności kontrolne mogłyby przebiegać sprawniej w siedzibie organu kontroli (siedzibie urzędu skarbowego), za zgodą kontrolowanego kontrola może być prowadzona właśnie w tym miejscu. Zatem czynności kontrolne będą prowadzone w Pana firmie, w siedzibie lub innym miejscu wykonywania działalności gospodarczej – chyba że ze względu na możliwość sprawniejszego przebiegu kontroli wyrazi Pan zgodę na wykonywanie tych działań w siedzibie urzędu skarbowego. Wówczas wystąpi konieczność dostarczenia dokumentacji podatkowej do urzędu skarbowego.
Podstawa prawna:
art. 80a ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2004 r. Nr 173, poz. 1807 ze zm.); art. 285a § 1 i art. 285b ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (j. t. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.)

Pytanie 12:
W związku z prowadzoną działalnością gospodarczą zmuszony jestem do częstych kilkudniowych wyjazdów do kontrahentów, dlatego postanowiłem zgłosić organowi podatkowemu pracownika mojej firmy jako osobę upoważnioną do reprezentowania mnie w trakcie ewentualnej kontroli podatkowej. Czy w tej sytuacji wyznaczonej przeze mnie osobie może być doręczony protokół kontroli?
Odpowiedź (11.03.2009):
TAK. Jeżeli złożone przez Pana upoważnienie nie będzie stanowić inaczej, wyznaczenie przez Pana osoby fizycznej, która będzie upoważniona od reprezentowania Pana w zakresie kontroli podatkowej, przy zgłoszeniu tego faktu naczelnikowi urzędu skarbowego właściwemu w sprawie opodatkowania podatkiem dochodowym, będzie oznaczało, że osoba ta jest uprawniona do działania w zakresie wszystkich czynności kontrolnych. Upoważniony przez Pana pracownik (tzw. reprezentant) będzie uprawniony również do działania w zakresie: odbioru zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli podatkowej, wyrażenia zgody na wszczęcie kontroli przed upływem 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia, odbioru upoważnienia do przeprowadzenia kontroli podatkowej, zakończenia kontroli podatkowej (co jest równoznaczne z doręczeniem protokołu kontroli) oraz złożenia wyjaśnień i zastrzeżeń do protokołu kontroli.
Podstawa prawna:
art. 281a § 2 oraz art. 291 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (j. t. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.)

Pytanie 11:
Od czterech lat prowadzę małą firmę remontową i do tej pory nie miałem kontroli z urzędu skarbowego. Czy i w jaki sposób urząd skarbowy poinformuje mnie o wszczynanej wobec mnie kontroli podatkowej?
Odpowiedź (18.02.2009):
Wszczęcie kontroli podatkowej następuje w zasadzie przez doręczenie podatnikowi lub uprawnionej osobie upoważnienia do jej przeprowadzenia oraz okazanie legitymacji służbowych. Jednak, zgodnie z obowiązującymi od 1 stycznia 2009 r. przepisami, organy podatkowe zawiadamiają kontrolowanego o zamiarze wszczęcia kontroli podatkowej, poprzez wystosowanie pisemnego zawiadomienia, zawierającego: oznaczenie organu, datę i miejsce wystawienia, oznaczenie kontrolowanego, wskazanie zakresu kontroli, pouczenie o prawie złożenia korekty deklaracji, podpis osoby upoważnionej do zawiadomienia. Wszczęcie kontroli podatkowej może nastąpić w okresie od 8. do 30. dnia od daty doręczenia zawiadomienia; istnieje możliwość wcześniejszego wszczęcia kontroli, pod warunkiem uzyskania pisemnej zgody kontrolowanego.
Przewidziano wyjątki w zawiadamianiu podatników o zamiarze wszczęcia kontroli podatkowej:
1) ze względu na charakter kontroli – nie zawiadamia się podatnika w przypadku, gdy kontrola: - dotyczy zasadności zwrotu VAT, - wszczynana jest na żądanie organu prowadzącego postępowanie przygotowawcze o przestępstwo lub o przestępstwo skarbowe, - dotyczy tzw. nieujawnionych źródeł przychodów, - dotyczy niezgłoszonej do opodatkowania działalności gospodarczej, wszczynana jest w oparciu o informacje uzyskane na podstawie przepisów o praniu brudnych pieniędzy, - wszczynana jest „na legitymację” (w trybie art. 284a § 1 Ordynacji podatkowej), dotyczy sporządzenia spisu z natury albo użytkowania kasy rejestrującej, musi być rozszerzona na inne okresy ze względu na już stwierdzone nieprawidłowości;
2) ze względu na informacje, jakie posiada organ odnośnie kontrolowanego – organ podatkowy nie zawiadomi tych kontrolowanych, którzy: - zostali prawomocnie skazani w Rzeczypospolitej Polskiej za popełnienie przestępstwa skarbowego, przeciwko obrotowi gospodarczemu, z ustawy o rachunkowości lub popełnienie wykroczenia polegającego na utrudnianiu kontroli, - są zobowiązanymi w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, - nie mają miejsca zamieszkania lub siedziby albo doręczanie pism na podane adresy było bezskuteczne lub utrudnione.
Zatem, jeśli kontrola podatkowa zostanie wszczęta z innych przyczyn niż określone powyżej oraz nie zalicza się Pan do podatników, wobec którego występują przesłanki do braku zawiadomienia, organ podatkowy zawiadomi Pana o zamiarze przeprowadzenia kontroli w terminie 8-30 dni przed jej wszczęciem; w przeciwnym wypadku doręczenie Panu upoważnienia do przeprowadzenia kontroli i okazanie legitymacji służbowych będzie informacją o jej wszczęciu. Jeżeli kontrola nie zostanie poprzedzona pisemnym zawiadomieniem, zostanie Pan również poinformowany o przyczynie braku zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli.
Podstawa prawna:
art. 282b, art. 282c oraz art. 284 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (j. t. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.)

ARCHIWUM 2008

Pytanie 10: Do jakich czynności byłbym zobowiązany podczas prowadzonej przez pracowników urzędu skarbowego kontroli podatkowej mojej firmy handlowo-usługowej?

Odpowiedź (17.11.2008):
Kontrolowany ma obowiązek poddania się kontroli podatkowej oraz umożliwienia kontrolującym przeprowadzenie czynności kontrolnych, podejmowanych w celu dokonania ustaleń związanych z zakresem kontroli wynikającym z upoważnienia do przeprowadzenia kontroli podatkowej, w szczególności:
- umożliwienia wstępu na grunt oraz do budynków, lokali lub innych pomieszczeń kontrolowanego, oraz, w uzasadnionych przypadkach, wstępu do lokali mieszkalnych;
- okazania majątku podlegającego kontroli oraz umożliwienia dokonania jego oględzin;
- udostępnienia akt, ksiąg i wszelkiego rodzaju dokumentów związanych z przedmiotem kontroli, w celu sporządzania z nich odpisów, kopii, wyciągów, notatek, wydruków i udokumentowanego pobierania danych w formie elektronicznej, a także innych niezbędnych materiałów w zakresie objętym kontrolą;
- umożliwienia zabezpieczania zebranych dowodów;
- przeprowadzenia spisu z natury;
- umożliwienia, nieodpłatnie, filmowania, fotografowania, dokonywania nagrań dźwiękowych oraz utrwalania stanu faktycznego za pomocą innych nośników informacji, jeżeli film, fotografia, nagranie lub informacja zapisana na innym nośniku może stanowić dowód lub przyczynić się do utrwalenia dowodu w sprawie będącej przedmiotem kontroli;
- przedstawienia, na żądanie kontrolujących, tłumaczenia na język polski sporządzonej w języku obcym dokumentacji dotyczącej spraw będących przedmiotem kontroli;
- udzielania kontrolującym wszelkich wyjaśnień dotyczących przedmiotu kontroli, dostarczania im żądanych dokumentów oraz zapewnienia warunków do pracy – w miarę możliwości udostępniania samodzielnego pomieszczenia i miejsca do przechowywania dokumentów.
Podstawa prawna:
art. 286 § 1 oraz art. 287 § 1 i § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (j. t. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.).

Pytanie 9:
Pracownicy urzędu skarbowego przeprowadzili kontrolę podatkową w mojej firmie. Zapoznałem się z treścią protokołu kontroli i chciałbym wiedzieć, czy istnieją wymogi co do jego zawartości?
Odpowiedź (26.09.2008):
(od dnia 01.01.2009 r. protokół kontroli zawiera ponadto pouczenie o obowiazku zawiadomienia organu podatkowego przez kontrolowanego o każdej zmianie swojego adresu dokonywanej w ciagu 6 miesięcy od dnia zakończenia kontroli podatkowej, jeżeli w toku kontroli podatkowej ujawniono nieprawidłowości, oraz o skutkach niedpełnienia tego obowiazku)
Kontrolujący są obowiązani udokumentować przebieg kontroli podatkowej w protokole kontroli. Zatem protokół ten powinien zawierać opis wszystkich istotnych czynności i zdarzeń mających miejsce w trakcie prowadzonej kontroli, realizowanych przez kontrolujących w ramach przysługujących im uprawnień oraz nałożonych na nich obowiązków, wynikających z przepisów ustawy - Ordynacja podatkowa.
Protokół kontroli zawiera w szczególności:
- wskazanie kontrolowanego,
- wskazanie osób kontrolujących,
- określenie przedmiotu i zakresu kontroli,
- określenie miejsca i czasu przeprowadzenia kontroli,
- opis dokonanych ustaleń faktycznych,
- dokumentację dotyczącą przeprowadzonych dowodów,
- ocenę prawną sprawy będącej przedmiotem kontroli,
- pouczenie o prawie złożenia zastrzeżeń lub wyjaśnień oraz prawie złożenia korekty deklaracji.
Do protokołu kontroli powinna być dołączona dokumentacja dotycząca przeprowadzonych dowodów, tj. dowodów z zeznań świadków, opinii biegłych, dowodów z oględzin. W protokole kontroli mogą być również zawarte ustalenia dotyczące badania ksiąg w zakresie przewidzianym w art. 193 Ordynacji podatkowej.
Podstawa prawna:
art. 290 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (j. t. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.).

Pytanie 8:
Czy w trakcie kontroli podatkowej prowadzonej w mojej firmie jestem zobowiązany do wydania (nie tylko udostępnienia) dokumentacji podatkowej pracownikom urzędu skarbowego upoważnionym do przeprowadzenia kontroli?
Odpowiedź (19.06.2008):
TAK. W zakresie wynikającym z upoważnienia do przeprowadzenia kontroli podatkowej, kontrolujący mają prawo żądać udostępnienia akt, ksiąg i wszelkiego rodzaju dokumentów związanych z przedmiotem kontroli. W ramach prowadzonej kontroli są uprawnieni również do sporządzania z nich odpisów, kopii, notatek, wydruków i udokumentowanego pobierania danych w formie elektronicznej. W razie powzięcia uzasadnionego podejrzenia, że akta, księgi i dokumenty są nierzetelne, kontrolujący mogą zażądać ich wydania, na czas kontroli, za pokwitowaniem. Natomiast kontrolowany ma obowiązek w wyznaczonym terminie udzielać wszelkich wyjaśnień dotyczących przedmiotu kontroli, dostarczać kontrolującym żądane dokumenty oraz zapewnić im warunki do pracy – w miarę możliwości udostępnić samodzielne pomieszczenie i miejsce do przechowywania dokumentów. W przypadku, gdy podatnik nie zapewnia kontrolującym warunków umożliwiających wykonywanie czynności kontrolnych związanych z badaniem dokumentacji, mogą oni zażądać wydania akt, ksiąg i dokumentów. Wówczas dokumentacja wydawana jest za pokwitowaniem, na czas kontroli. W związku z powyższym, będzie Pan zobowiązany do wydania dokumentacji z zakresu kontroli pracownikom urzędu skarbowego prowadzącym wobec Pana kontrolę podatkową, gdy zaistnieje choć jedna z opisanych sytuacji.
Podstawa prawna:
art. 286 § 1 pkt 4 i § 2 pkt 2 oraz art. 287 § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (j. t. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.).

Pytanie 7:
Jestem właścicielem firmy transportowej, w myśl ustawy o swobodzie działalności gospodarczej – mikroprzedsiębiorcą. Jak długo może trwać kontrola podatkowa w moim przedsiębiorstwie?
Odpowiedź (18.03.2008):
(Od dnia 07.03.2009 r. czas trwania wszystkich kontroli organu kontroli u mikroprzedsiębiorcy w jednym roku kalendarzowym nie może przekraczać 12 dni roboczych. Zatem w przypadku podjęcia czynności kontrolnych przez organ podatkowy wobec mikroprzedsiębiorcy, kontrola powinna zakończyć się w terminie wynikającym z upoważnienia do kontroli i trwać – gdy jest to pierwsza kontrola w roku i nie zachodzą przesłanki, w stosunku do których nie stosuje się ograniczeń czasowych – maksymalnie do 12 dni roboczych) Kontrola powinna zostać zakończona bez zbędnej zwłoki, jednak nie później niż w terminie wynikającym z imiennego upoważnienia do jej przeprowadzenia. Termin ten jest określony poprzez wskazanie w upoważnieniu konkretnej daty. Natomiast w każdym przypadku niezakończenia kontroli w terminie wskazanym w upoważnieniu kontrolujący obowiązany jest zawiadomić kontrolowanego, podając przyczyny przedłużenia kontroli i wskazując nowy termin jej zakończenia. Obowiązek ten ciąży na kontrolującym bez względu na to, czy niedotrzymanie terminu nastąpiło z przyczyn od niego zależnych czy też nie. Z przepisów obowiązującego prawa wynika, że czas trwania wszystkich kontroli organu kontroli u przedsiębiorcy w jednym roku kalendarzowym nie może przekraczać w odniesieniu do mikroprzedsiębiorców, małych i średnich przedsiębiorców – 4 tygodni, natomiast w odniesieniu do pozostałych przedsiębiorców – 8 tygodni. W pewnych przypadkach wspomnianych ograniczeń się nie stosuje, np. gdy przeprowadzenie kontroli jest niezbędne dla prowadzonego przeciwko przedsiębiorcy śledztwa lub dochodzenia albo gdy kontrola dotyczy zasadności dokonania zwrotu podatku od towarów i usług przed dokonaniem tego zwrotu. Zatem w przypadku podjęcia czynności kontrolnych przez organ podatkowy wobec Pana, kontrola powinna zakończyć się w terminie wynikającym z upoważnienia do kontroli i trwać – gdy jest to pierwsza kontrola w roku i nie zachodzą przesłanki, w stosunku do których nie stosuje się ograniczeń czasowych – maksymalnie do 4 tygodni.
Podstawa prawna:
Art. 284b § 1 i § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (j. t. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz art. 83 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (j. t. Dz. U. z 2007 r. Nr 155, poz. 1095).

Pytanie 6:
Jestem właścicielem sklepu spożywczego. Dwa miesiące temu przeprowadzono w mojej firmie kontrolę podatkową. Czy w takiej sytuacji Urząd Skarbowy będzie mógł przeprowadzić powtórną kontrolę w tym samym zakresie przedmiotowym?
Odpowiedź (21.01.2008):
Jeżeli przeprowadzona u Pana kontrola podatkowa wykazała rażące naruszenie prawa, może zostać przeprowadzona powtórna kontrola dotycząca tego samego zakresu przedmiotowego co kontrola pierwotna. Ponadto przepisy obowiązującego prawa przewidują ponowne wszczęcie kontroli podatkowej w zakresie rozstrzygniętym już uprzednio decyzją ostateczną
– w takich przypadkach, gdy kontrola jest niezbędna w celu przeprowadzenia postępowania:
- w sprawie stwierdzenia nieważności, wygaśnięcia, uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej lub wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną,
- w związku z uchyleniem lub stwierdzeniem nieważności decyzji przez sąd administracyjny.
Podstawa prawna:
art. 282a par. 1 i par. 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (j. t. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz art. 83 ust. 4 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2004 r. Nr 173, poz. 1807 ze zm.)

ARCHIWUM 2007

Pytanie 5:
Prowadzę działalność gospodarczą jako osoba fizyczna. Udzieliłam pełnomocnictwa doradcy podatkowemu do reprezentowania mnie przed organami podatkowymi, a w szczególności w razie ewentualnej kontroli podatkowej. Czy takie pełnomocnictwo zwalnia mnie całkowicie od uczestnictwa w czynnościach kontrolnych i składania w związku z nimi wyjaśnień, oświadczeń?
Odpowiedź (21.12.2007): Pełnomocnik to osoba, która zostaje mianowana do składania oświadczeń woli w imieniu mocodawcy (czyli Pani) i to z bezpośrednim dla Pani skutkiem. Jako Pani reprezentant uczestniczy on w czynnościach kontrolnych, m.in. składa wyjaśnienia, oświadczenia, bierze udział w przeprowadzaniu dowodów z zeznań świadków. Natomiast Pani ma prawo do działania wspólnie z pełnomocnikiem, może też podejmować działania z jego pominięciem. Są jednak sytuacje, w których konieczny jest osobisty udział Pani jako osoby kontrolowanej - przykładem może być przesłuchanie kontrolowanego w charakterze strony postępowania kontrolnego.
Podstawa prawna:
art. 281a, art. 287 i art. 289 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (j.t. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.)

Pytanie 4:
Nie prowadzę działalności gospodarczej (rozliczam się wraz z małżonką w urzędzie skarbowym jedynie z dochodów z wynagrodzenia za pracę); czy urząd skarbowy może wszcząć wobec mnie kontrole podatkową?
Odpowiedź (03.12.2007):
Tak gdyż podlega Pan obowiązkowi podatkowemu wynikającemu z ustaw podatkowych, który nadaje Panu status podatnika. Zgodnie z obowiązującym stanem prawnym, organy podatkowe pierwszej instancji przeprowadzają kontrolę podatkową u podatników, płatników, inkasentów oraz następców prawnych, zwanych dalej „kontrolowanymi”. Natomiast celem kontroli jest sprawdzenie, czy kontrolowani wywiązują się z obowiązków wynikających z przepisów prawa podatkowego.
Podstawa prawna:
art. 281 par. 1 i 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (j.t. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.).

Pytanie 3:
W czerwcu 2007 r. zlikwidowałem prowadzoną samodzielnie działalność gospodarczą; czy po jej zakończeniu mogę spodziewać się kontroli podatkowej za okres, w którym była prowadzona?
Odpowiedź (03.12.2007):
Istnieje możliwość przeprowadzenia wobec Pana kontroli podatkowej za okres,w którym działalność gospodarcza była prowadzona, jeżeli za okres ten nie uległo przedawnieniu zobowiązanie podatkowe, tj. nie upłynęło 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Według obowiązującego stanu prawnego kontrolę podatkową podejmuje się z urzędu, a jej podjęcie nie wymaga podania powodów wszczęcia kontroli. Można ją wszcząć w każdym czasie, chyba że nastąpił upływ okresu przedawnienia realizacji obowiązku podatkowego, stanowiącego przedmiot kontroli. Organy podatkowe przeprowadzają kontrolę podatkową u podatników, płatników, inkasentów oraz następców prawnych. Zatem kontrolą podatkową można objąć te podmioty, którym przypisano określony status - w tym przypadku kontroli podlegać będzie podatnik, którym jest osoba fizyczna podlegająca obowiązkowi podatkowemu.
Podstawa prawna:
art. 281 par. 1 i art. 282 oraz art. 70 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (j.t. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.).

Pytanie 2:
Czy po przeprowadzonej kontroli podatkowej w mojej firmie miałbym prawo wnieść dodatkowe uwagi i wyjaśnienia z nią związane?
Odpowiedź (03.12.2007):
TAK Po każdej zakończonej kontroli podatkowej, w przypadku gdy nie zgadza się Pan z ustaleniami protokołu dokumentującego przebieg kontroli, ma Pan prawo złożyć zastrzeżenia lub wyjaśnienia w tym zakresie – w terminie 14 dni od dnia, w którym doręczony został Panu protokół. Należy zaznaczyć, że zastrzeżenia lub wyjaśnienia winny zostać poparte stosownymi wnioskami dowodowymi. W sytuacji, gdy nie zostaną zgłoszone zastrzeżenia/wyjaśnienia do protokołu kontroli w ww. terminie, przyjmuje się, że kontrolowany nie kwestionuje ustaleń kontroli.
Podstawa prawna:
art. 291 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (j.t. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.)

Pytanie 1:
Uruchomiłam zakład małej gastronomii, który czynny jest w godzinach wieczornych i nocnych (tj. od 1800 do 2400); czy może być podjęta kontrola podatkowa wobec mojej firmy, skoro nie prowadzę działalności gospodarczej w godzinach urzędowania organów podatkowych?
Odpowiedź (03.12.2007):
Nie ma przeszkód formalnych, aby czynności kontrolne były podejmowane także poza godzinami urzędowania organu podatkowego, o ile następuje to w czasie prowadzonej działalności gospodarczej. Czynności kontrolne prowadzone są w siedzibie kontrolowanego, w innym miejscu przechowywania dokumentacji oraz w miejscach związanych z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą i w godzinach jej prowadzenia. Zatem w przypadku ewentualnej kontroli podatkowej wobec Pani, czynności kontrolne będą prowadzone w godzinach pracy lokalu gastronomicznego.
Podstawa prawna:
art. 285a par. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (j.t. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.)